Parseria Hametin Dezenvolvimentu Suku no Administrasaun Munisipál
PARTISIPA · Hetan apoiu finanseiru husi Governu Australia
A PARTISIPA branded blue and green frame encircles a picture of a man with his back to the camera wearing a high visibility vest with 'PARTISIPA' on the back as he watches men working to lay cement onto a road frame as it pours from a truck.

Kona-ba PARTISIPA

Vizaun Jerál Programa nian

Parseria ba Hametin Dezenvolvimentu Suku no Administrasaun Munisipál (PARTISIPA) hanesan programa prinsipál Austrália nian ba haforsa governasaun sub-nasionál no programa infraestrutura komunitária iha Timor-Leste. Servisu hamutuk ho Ministériu Administrasaun Estatál, Ministériu Obras Públikas, munisípiu sira, komunidade sira no parseiru sira seluk atu hametin sistema nasionál sira, haforsa governasaun munisípiu, no implementa infraestrutura sustentável, asesivel no reziliente ba klima. Liuhosi kombina apoiu ba reforma polítika, sistema governu lokál, no infraestrutura hanesan estrada rurál no jestaun bee, PARTISIPA ajuda Governu Timor-Leste atu fó benefísiu reál ba sidadaun sira — asegura instituisaun ne’ebé efetivu liu, promove lideransa lokál ne’ebé forte liu, no asesu di’ak liu ba servisu ho kualidade.

Faze 2 (2026 – 2028) foka ba harii sistema sira ne'ebé sustentável, lidera rasik husi ema lokál ne'ebé apoia ba desentralizasaun, haforsa kontinuidade servisu sira no inkorpora reziliénsia klimátiku no inkluzaun. Programa ne’e tau hamutuk governasaun no infraestrutura atu nune’e kria sistema ne’ebé forte liu hodi lori ba servisu ne’ebé di’ak liu - no servisu ne’ebé di’ak liu apoia dezenvolvimentu komunidade no harii konfiansa.

Faze 1 (2021 – 2025) hahú ho komponente tolu - apoiu ba Programa Nasionál ba Dezenvolvimentu Suku (PNDS), governasaun munisípiu, no operasaun no manutensaun infraestrutura rurál - ho estrada sub-nasionál sira ne'ebé aumenta iha 2022. Koletivamente investimentu sira-ne'e kompostu hosi Austrália nia apoiu boot liu no naruk liu ba servisu governasaun lokál no prestasaun báziku iha Timor-Leste, hodi hametin sistema sira ne'ebé liga planeamentu, orsamentasaun no jestaun finanseira públika iha nível hotu-hotu governu nian.

PARTISIPA nia objetivu atu hadi'a suku sira nia asesu ba infraestrutura no servisu ho kualidade

PARTISIPA iha Rezultadu Finál Investimentu nian (EOIOs) mak tuirmai:

  • EOIO 1: Infraestrutura no servisu suku sira nian hetan atendimentu di’ak liuhusi governu nasionál.
  • EOIO 2: Governu sub-nasionál sira fornese di'ak liutan infraestrutura no servisu ba suku sira.
  • EOIO 3: Governu nasionál no sub-nasionál sira jere estrada sub-nasionál sira ho efetivu no efisiente liu, hodi rezulta iha konetividade ne'ebé di'ak liu no sustentável.

Ami-nia pilár

PARTISIPA nia servisu organizadu iha área prinisipais tolu ne'ebé mak reinforsa malu.

An icon representing stronger government, better services - a key pillar of the PARTISIPA program.

Governu ne'ebé forte hodi fornese servisu ne'ebé di'ak liu

Serbisu hamutuk ho parseiru governu nasionál hodi hametin polítika, padraun no koordenasaun nasionál, nune’e munisípiu sira bele funsiona ho efetivu. Ida-ne'e inklui reforma sira desentralizasaun nian, sistema finanseiru, padraun servisu nasionál, no sistema no ferramenta ba jestaun informasaun integradu.

Kontinua lee

An icon representing stronger government, better services - a key pillar of the PARTISIPA program.

Governu ne'ebé forte hodi fornese servisu ne'ebé di'ak liu

Serbisu hamutuk ho parseiru governu nasionál hodi hametin polítika, padraun no koordenasaun nasionál, nune’e munisípiu sira bele funsiona ho efetivu. Ida-ne'e inklui reforma sira desentralizasaun nian, sistema finanseiru, padraun servisu nasionál, no sistema no ferramenta ba jestaun informasaun integradu.

Kontinua lee

An icon representing municipalities leading inclusive local development - a key pillar of the PARTISIPA program.

Munisípiu Sira Mak Lidera Dezenvolvimentu Lokál Ne’ebé Inkluzivu

Apoiu munisípiu sira hodi halo planu, dezenvolve orsamentu no fornese servisu sira. Ida ne'e inklui Planu Asaun Anuál, Planu Investimentu Munisipál, Avaliasaun ba servisu sira, no haforsa partisipasaun no mekanizmu ba akuntabilidade.

Kontinua lee

An icon representing municipalities leading inclusive local development - a key pillar of the PARTISIPA program.

Munisípiu Sira Mak Lidera Dezenvolvimentu Lokál Ne’ebé Inkluzivu

Apoiu munisípiu sira hodi halo planu, dezenvolve orsamentu no fornese servisu sira. Ida ne'e inklui Planu Asaun Anuál, Planu Investimentu Munisipál, Avaliasaun ba servisu sira, no haforsa partisipasaun no mekanizmu ba akuntabilidade.

Kontinua lee

An icon representing resilient municipal infrastructure for the future - a key pillar of the PARTISIPA program.

Infrastrutura Munisipál Ne'ebé Reziliente ba Futuru

Hadi'ak sistema bee no estrada rurál no infrastrutura komunidade nian liuhusi kria padraun ne'ebe forte, operasaun no manutensaun ba tempu naruk no dezeñu ne'ebé reziliente ba klima.

Kontinua lee

An icon representing resilient municipal infrastructure for the future - a key pillar of the PARTISIPA program.

Infrastrutura Munisipál Ne'ebé Reziliente ba Futuru

Hadi'ak sistema bee no estrada rurál no infrastrutura komunidade nian liuhusi kria padraun ne'ebe forte, operasaun no manutensaun ba tempu naruk no dezeñu ne'ebé reziliente ba klima.

Kontinua lee

Foku servisu

Faze 2 foka ba hametin sistema sira ne'ebé mantein servisu sira la'o ho di'ak - hosi reforma desentralizasaun no koordenasaun di'ak liu iha governu tomak, ba planeamentu, orsamentasaun no jestaun infraestrutura ne'ebé forte liu. Serbisu ida-ne'e - organiza iha ami – nia atividade xavi sira nia okos - ajuda ami atu inkorpora sistema sira ne'ebé forte liu, hatán ba nesesidade komunidade nian, fornese infraestrutura ne'ebé dura liu no harii kapasidade atu mantein no sustenta servisu sira ba tempu naruk liu.

Igualdade Jéneru, Inkluzaun Ema ho Defisiénsia no Sosiál

PARTISIPA apoia planeamentu, orsamentasaun no lideransa ne’ebé inkluzivu no garante infraestrutura kumpre asesibilidade no padraun dezeñu universál.

PARTISIPA apoia governasaun munisípiu ne’ebé forte liután hodi ajuda hadi’a enkuadramentu polítika, sistema no koordenasaun institusionál iha nivel nasionál no sub-nasionál. Liuhusi asisténsia téknika ne'ebé inkorporadu, dezenvolvimentu kapasidade no reforma sira ne'ebé bazeia ba evidénsia, programa ne'e serbisu atu klarifika papél no responsabilidade sira, hametin prosesu planeamentu no jestaun finanseira públika, no apoia implementasaun ne'ebé efetivu liu ba enkuadramentu legál no regulatóriu sira. Esforsu sira ne’e ho objetivu atu promove foti desizaun ne’ebé koordenadu, alokasaun rekursu ne’ebé efisiente liu, no hadi’a prestasaun infraestrutura no servisu sira iha tempu naruk.

A group of government workers are standing in a line with their right arm raised, holding green folders during a government meeting.
A group of government workers are standing in a line with their right arm raised, holding green folders during a government meeting.

Igualdade Jéneru, Inkluzaun Ema ho Defisiénsia no Sosiál

PARTISIPA apoia planeamentu, orsamentasaun no lideransa ne’ebé inkluzivu no garante infraestrutura kumpre asesibilidade no padraun dezeñu universál.

PARTISIPA apoia governasaun munisípiu ne’ebé forte liután hodi ajuda hadi’a enkuadramentu polítika, sistema no koordenasaun institusionál iha nivel nasionál no sub-nasionál. Liuhusi asisténsia téknika ne'ebé inkorporadu, dezenvolvimentu kapasidade no reforma sira ne'ebé bazeia ba evidénsia, programa ne'e serbisu atu klarifika papél no responsabilidade sira, hametin prosesu planeamentu no jestaun finanseira públika, no apoia implementasaun ne'ebé efetivu liu ba enkuadramentu legál no regulatóriu sira. Esforsu sira ne’e ho objetivu atu promove foti desizaun ne’ebé koordenadu, alokasaun rekursu ne’ebé efisiente liu, no hadi’a prestasaun infraestrutura no servisu sira iha tempu naruk.

A smiling woman stands with crutches in the middle of a road in a Timorese village. There are buildings and people on the side of the road and trees in the background.

Dezenvolvimentu Lokál Inkluzivu

Hametin dezenvolvimentu inkluzivu, lidera lokalmente ho feto no ema ho defisinsia sira iha sentru.

PARTISIPA apoia dezenvolvimentu ne’ebé inkluzivu, ne’ebé lidera lokalmente liuhusi hametin partisipasaun, responsabilizasaun no lideransa iha governasaun munisípiu. Programa ne'e serbisu atu asegura katak prioridade lokál sira informa planeamentu, prestasaun servisu no investimentu sira iha infraestrutura, ho atensaun partikulár ba envolvimentu signifikativu hosi feto sira, ema sira ho defisiénsia no sira nia organizasaun reprezentativu sira. Liuhusi apoiu ba prosesu konsultasaun sidadaun, estrutura foti desizaun lokál, Planeamentu Asaun Anuál, no rede lideransa ba funsionária públika feto sira, PARTISIPA ajuda haburas rezultadu dezenvolvimentu inkluzivu, responsivu no sustentável liután.

A smiling woman stands with crutches in the middle of a road in a Timorese village. There are buildings and people on the side of the road and trees in the background.

Dezenvolvimentu Lokál Inkluzivu

Hametin dezenvolvimentu inkluzivu, lidera lokalmente ho feto no ema ho defisinsia sira iha sentru.

PARTISIPA apoia dezenvolvimentu ne’ebé inkluzivu, ne’ebé lidera lokalmente liuhusi hametin partisipasaun, responsabilizasaun no lideransa iha governasaun munisípiu. Programa ne'e serbisu atu asegura katak prioridade lokál sira informa planeamentu, prestasaun servisu no investimentu sira iha infraestrutura, ho atensaun partikulár ba envolvimentu signifikativu hosi feto sira, ema sira ho defisiénsia no sira nia organizasaun reprezentativu sira. Liuhusi apoiu ba prosesu konsultasaun sidadaun, estrutura foti desizaun lokál, Planeamentu Asaun Anuál, no rede lideransa ba funsionária públika feto sira, PARTISIPA ajuda haburas rezultadu dezenvolvimentu inkluzivu, responsivu no sustentável liután.

Foti Desizaun ne'ebé bazeia ba dadus

Hametin foti desizaun bazeia ba evidénsia liuhosi dadus ne'ebé di'ak liu no sistema MIS ne'ebé integradu.

PARTISIPA apoia foti desizaun bazeia ba evidénsia liuhosi hametin sistema jestaun informasaun (MIS) iha ne'ebé governu mak na'in hodi fornese dadus ne'ebé presiza ba planeamentu, orsamentu no prestasaun servisu ne'ebé inkluzivu, reziliente no responsabiliza. Liuhosi asisténsia téknika no integrasaun sistema sira, inklui apoiu atu liga plataforma MIS sira ho Portál Munisipál sira, programa ne'e ajuda hametin kapasidade institusionál no permite governu munisipál sira atu foti desizaun sira ne'ebé informadu liután bazeia ba dadus no evidénsia ne'ebé konfiável.

A PARTISIPA staff member with an ornage hi visibility vest sits at a water source as she enters data from a sheet of a paper into a digital device during a water scarcity mapping exercise. Water is running from bamboo pipe in the background.
A PARTISIPA staff member with an ornage hi visibility vest sits at a water source as she enters data from a sheet of a paper into a digital device during a water scarcity mapping exercise. Water is running from bamboo pipe in the background.

Foti Desizaun ne'ebé bazeia ba dadus

Hametin foti desizaun bazeia ba evidénsia liuhosi dadus ne'ebé di'ak liu no sistema MIS ne'ebé integradu.

PARTISIPA apoia foti desizaun bazeia ba evidénsia liuhosi hametin sistema jestaun informasaun (MIS) iha ne'ebé governu mak na'in hodi fornese dadus ne'ebé presiza ba planeamentu, orsamentu no prestasaun servisu ne'ebé inkluzivu, reziliente no responsabiliza. Liuhosi asisténsia téknika no integrasaun sistema sira, inklui apoiu atu liga plataforma MIS sira ho Portál Munisipál sira, programa ne'e ajuda hametin kapasidade institusionál no permite governu munisipál sira atu foti desizaun sira ne'ebé informadu liután bazeia ba dadus no evidénsia ne'ebé konfiável.

A group of road workers in high visibility clothing and hard hats are smoothing wet cement as they build a road in a rural setting in Timor-Leste.

Infraestrutura ne'ebé Reziliente ba Klima

Harii infraestrutura inkluzivu, reziliente ba klima no sustentável ba ema hotu.

PARTISIPA fó apoiu ba dezenvolvimentu infraestrutura ne’ebé inkluzivu, reziliente ba klima no sustentável ne’ebé hadi’a asesu ba servisu no oportunidade ba komunidade hotu-hotu. Serbisu liuhusi sistema governu nian, programa ne’e promove infraestrutura ne’ebé dura liu, asesivel no kustu-efetivu liuhosi inisiativa sira hanesan pilotu beton-reforsadu ho fibra no espansaun ne’ebé lidera hosi governu, dezenvolvimentu padraun Dezeñu Universál, auditoria kualidade infraestrutura, no apoiu ba Planu Mestre/Master plan Estrada Rurál Timor-Leste nian. Esforsu sira-ne'e ajuda hametin reziliénsia ba impaktu klimátiku sira enkuantu avansa rezultadu dezenvolvimentu inkluzivu sira.

A group of road workers in high visibility clothing and hard hats are smoothing wet cement as they build a road in a rural setting in Timor-Leste.

Infraestrutura ne'ebé Reziliente ba Klima

Harii infraestrutura inkluzivu, reziliente ba klima no sustentável ba ema hotu.

PARTISIPA fó apoiu ba dezenvolvimentu infraestrutura ne’ebé inkluzivu, reziliente ba klima no sustentável ne’ebé hadi’a asesu ba servisu no oportunidade ba komunidade hotu-hotu. Serbisu liuhusi sistema governu nian, programa ne’e promove infraestrutura ne’ebé dura liu, asesivel no kustu-efetivu liuhosi inisiativa sira hanesan pilotu beton-reforsadu ho fibra no espansaun ne’ebé lidera hosi governu, dezenvolvimentu padraun Dezeñu Universál, auditoria kualidade infraestrutura, no apoiu ba Planu Mestre/Master plan Estrada Rurál Timor-Leste nian. Esforsu sira-ne'e ajuda hametin reziliénsia ba impaktu klimátiku sira enkuantu avansa rezultadu dezenvolvimentu inkluzivu sira.

Jestaun Bee ne'ebé Reziliente ba Klima

Dezenvolve solusaun sira ne'ebé informadu kona-ba klima ba seguransa bee nian ne'ebé dura.

PARTISIPA apoia jestaun bee ne'ebé reziliente ba klima liuhusi hametin evidénsia, sistema no parseria sira ne'ebé presiza ba jestaun rekursu bee ne'ebé sustentável no ekuitativu. Liuhusi inisiativa sira hanesan mapeamentu kona-ba rekursu bee, peskiza jestaun rekursu bee, reforsa governasaun setór bee rurál, no kontinuasaun no espansaun pilotu Atabae nian, programa ne’e ajuda governu no komunidade sira foti desizaun informadu, hadi’a reziliénsia ba risku sira ne’ebé relasiona ho klima, no proteje rekursu bee ne’ebé importante tebes. Igualdade jéneru, inkluzaun ema ho defisiénsia no sosiál nian integradu iha esforsu sira-ne'e hodi apoia solusaun sira ne'ebé inkluzivu no relevante lokálmente.

A group of villagers stand on top of a large concrete water tank painted blue and set amongst a lush tropical environment, they are conducting repairs.
A group of villagers stand on top of a large concrete water tank painted blue and set amongst a lush tropical environment, they are conducting repairs.

Jestaun Bee ne'ebé Reziliente ba Klima

Dezenvolve solusaun sira ne'ebé informadu kona-ba klima ba seguransa bee nian ne'ebé dura.

PARTISIPA apoia jestaun bee ne'ebé reziliente ba klima liuhusi hametin evidénsia, sistema no parseria sira ne'ebé presiza ba jestaun rekursu bee ne'ebé sustentável no ekuitativu. Liuhusi inisiativa sira hanesan mapeamentu kona-ba rekursu bee, peskiza jestaun rekursu bee, reforsa governasaun setór bee rurál, no kontinuasaun no espansaun pilotu Atabae nian, programa ne’e ajuda governu no komunidade sira foti desizaun informadu, hadi’a reziliénsia ba risku sira ne’ebé relasiona ho klima, no proteje rekursu bee ne’ebé importante tebes. Igualdade jéneru, inkluzaun ema ho defisiénsia no sosiál nian integradu iha esforsu sira-ne'e hodi apoia solusaun sira ne'ebé inkluzivu no relevante lokálmente.

Kolaborasaun entre setór sira

PARTISIPA servisu hamutuk ho parseiru investimentu no dezenvolvimentu Governu Austrália nian sira seluk atu asegura aliñamentu, hamenus duplikasaun no hametin sistema nasionál sira.

Kona-ba Jestaun finansas públika no reforma funsaun públika. PROSIVU

Kona-ba prátika transformasaun jéneru nian ne'ebé maka inkorpora iha lideransa feto nian no asesibilidade ba servisu sira liga ho violénsia bazeia jéneru. Nabilan

Kona-ba haforsa esforsu ba adaptasaun klimátika, seguransa bee no reziliénsia komunidade nian.

Ami-nia Parseiru Sira

Esplora PARTISIPA nia notísia, istória no atinjimentu sira

Hatene liutan