Parseria ba Hametin Dezenvolvimentu Suku no Administrasaun Munisipál (PARTISIPA) hanesan programa prinsipál Austrália nian ba haforsa governasaun sub-nasionál no programa infraestrutura komunitária iha Timor-Leste. Servisu hamutuk ho Ministériu Administrasaun Estatál, Ministériu Obras Públikas, munisípiu sira, komunidade sira no parseiru sira seluk atu hametin sistema nasionál sira, haforsa governasaun munisípiu, no implementa infraestrutura sustentável, asesivel no reziliente ba klima. Liuhosi kombina apoiu ba reforma polítika, sistema governu lokál, no infraestrutura hanesan estrada rurál no jestaun bee, PARTISIPA ajuda Governu Timor-Leste atu fó benefísiu reál ba sidadaun sira — asegura instituisaun ne’ebé efetivu liu, promove lideransa lokál ne’ebé forte liu, no asesu di’ak liu ba servisu ho kualidade.
Faze 2 (2026 – 2028) foka ba harii sistema sira ne'ebé sustentável, lidera rasik husi ema lokál ne'ebé apoia ba desentralizasaun, haforsa kontinuidade servisu sira no inkorpora reziliénsia klimátiku no inkluzaun. Programa ne’e tau hamutuk governasaun no infraestrutura atu nune’e kria sistema ne’ebé forte liu hodi lori ba servisu ne’ebé di’ak liu - no servisu ne’ebé di’ak liu apoia dezenvolvimentu komunidade no harii konfiansa.
Faze 1 (2021 – 2025) hahú ho komponente tolu - apoiu ba Programa Nasionál ba Dezenvolvimentu Suku (PNDS), governasaun munisípiu, no operasaun no manutensaun infraestrutura rurál - ho estrada sub-nasionál sira ne'ebé aumenta iha 2022. Koletivamente investimentu sira-ne'e kompostu hosi Austrália nia apoiu boot liu no naruk liu ba servisu governasaun lokál no prestasaun báziku iha Timor-Leste, hodi hametin sistema sira ne'ebé liga planeamentu, orsamentasaun no jestaun finanseira públika iha nível hotu-hotu governu nian.
PARTISIPA nia objetivu atu hadi'a suku sira nia asesu ba infraestrutura no servisu ho kualidade
PARTISIPA iha Rezultadu Finál Investimentu nian (EOIOs) mak tuirmai:
- EOIO 1: Infraestrutura no servisu suku sira nian hetan atendimentu di’ak liuhusi governu nasionál.
- EOIO 2: Governu sub-nasionál sira fornese di'ak liutan infraestrutura no servisu ba suku sira.
- EOIO 3: Governu nasionál no sub-nasionál sira jere estrada sub-nasionál sira ho efetivu no efisiente liu, hodi rezulta iha konetividade ne'ebé di'ak liu no sustentável.